Broj 1.

Broj 1.

Cjelovitu verziju kompletnog časopisa možete skinuti klikom na link PIS JOURNAL Vol.1

Osnovne karakteristike geopolitičkog položaja i geostrateški izazovi Balkana

Prof. dr. sci. Džemal Najetović
Geopolitički položaj Balkana proizilazi iz njegovog položaja u Evropi, na južnoevropskom vojištu i u Sredozemlju. Od tri velika poluostrva, Male Azije, Balkanskog i Apeninskog, koja daju karakteristična obilježja južnoevropskom vojištu, Balkan zauzima njegovo centralno i najvažnije mjesto. On se sa Malom Azijom i Bliskim istokom nalazi na spoju kontinenata starog svijeta – Evrope, Azije i Afrike. Najkraći kopneni prilaz iz Evrope ka tom važnom međukontinentalnom spoju vodi preko Balkana. On je iz tih razloga važan element strategijskog saobraćajnog čvorišta između Evrope, Azije i Afrike, u ovom dijelu gdje se oni međusobno najviše približavaju. Iz ranijih vremenskih razdoblja, a posebno iz ranijih ratova, poznat je povezujući položaj Balkana, ne samo u okviru geografskog prostora koji danas uključujemo u južnu Evropu, već znatno šire. Nadiranje Persijanaca i Turaka sa istoka u Evropu i krstaša iz Evrope na istok, kao i nadiranja Nijemaca prema istoku pod parolom „Drang nash Osten“ („Prodor na istok“), su primjeri za to.

Više...

Malezija 2015. u kontekstu političkog stanja i islamskog ekstremizma u regionu i zemlji

Hajrudin Somun
Poslije vijetnamskog rata okončanog prije šest decenija, Jugoistok Azije je bio uglavnom van domašaja evropskog interesovanja, praćenja i razumijevanja. Izuzetak je bio genocid dva miliona ljudi u Kambodži, najveći pokolj vlastitog naroda u modernoj istoriji koji je izvršio Pol Potov režim. Ili, pogibija preko 200 ljudi na djevičanskom ostrvu Bali, što je bio najveći samoubilački teroristički akt do 12. septembra u Njujorku. Ili, prirodna katastrofa poput cunamija, koji je, izazvan drugim najvećim zemljotresom u pisanoj istoriji, usmrtio 230.000 ljudi Indonezije i nekoliko drugih zemalja tog regiona. Svijet finansija pamti još 1997. godinu po monetarnom kolapsu koji je, poput cunamija, krenuo iz Tajlanda i ekonomskom krizom zahvatio cijelo područje osim Malezije.

Više...

Geopolitika na Balkanu

Dr. Izet Bijedić
Balkanska geopolitika praktično ne postoji i jedino se može govoriti o geopolitici na Balkanu koja je trenutno prisutna. U svjetlu nastanka novog geopolitičkog poretka, države koje su nastale raspadom bivše Jugoslavije, kao i ostale zemlje Balkana su praktično male zemlje i svoju geopolitičku poziciju postavljaju na bazi pripadnosti jačim svjetskim geopolitičkim faktorima. O trenutnoj geopolitici na Balkanu u ovom radu govorit ćemo sa aspekta uočenog interesa privlačenja zemalja Zapadnog Balkana u sferu njihovog uticaja, od strane Zapada i Vašingtona kao i Ruske Federacije s jedne strane i NATO-a, SAD-a i EU sa druge strane. U svjetlu prethodnog nastaje nova bitka za Balkan. Pored glavnih geopolitičkih faktora Zapada i Rusije na ovom prostoru uključeni su: Turska, Njemačka kao i Kina. Posebno treba spomenuti prisutnost geopolitike Rusije u formi geopolitičkih diskursa u Bosni i Hercegovini na području Republike Srpske gdje je Republika Srpska = Južna Osetija.

Više...

Tamni oblaci nad Evropom

Tomislav Jakić
Berlinski su simfoničari svoj tradicionalni koncert u predvečerje Stare godine 2015. završili relativno manje poznatim valcerom Mauricea Ravela. Djelo je komponirano u vrijeme Prvoga svjetskog rata i svakome tko ga sluša dočarat će atmosferu trenutka u kojemu je propadalo, odlazilo u nepovrat „ono staro“, a rađalo se nešto novo, ne nužno i bolje, odnosno dobro. Prepoznatljivi elementi klasičnog, moglo bi se reći „straussovskog“ valcera uporno se pokušavaju probiti, ali svaki puta zaguše ih i zagluše neki novi, mračni tonovi, da bi cijela kompozicija završila u gotovo apokaliptičnim akordima.

Više...

Makijavelizam i fašizam

dr. Mohammed Abedi Ardekani – dr.Gholam - Reza Mohebzade Nobandegani   
Među teoretičarima politike i politolozima postoje razilaženja u pogledu Makijavelijevih političkih ideja (makijavelizma) i njihove veze sa njegovom stvarnom ličnošću. Jedni Makijavelija smatraju zagovornikom militarizma i apsolutizma, dok drugi drže da je on bio realist i težio ka općem dobru. U ovom radu pokušalo se, kroz osvrt na Makijavelijevo djelo „Vladar“ i Hitlerov „Mein Kampf“, ustanoviti da li je makijavelizam utjecao na pojavu fašizma kao totalitarnog nauka iz 20. stoljeća. Ukratko, pokušalo se ponuditi moguće odgovore na pitanje: Da li načela i stavovi fašizma imaju svoje korijene u makijavelizmu?

Više...

Rat u Siriji: sektaški sukob ili borba za energetske resurse?

Osman Softić
Nakon pet godina tragičnog krvoprolića u Siriji, objektivnom posmatraču prilika na ratištu u toj zemlji danas je postalo kristalno jasno da sukob u Siriji nije niti počeo kao obični građanski rat, kao što se na početku možda činilo, ili kako su ga željeli prikazati propagandni medijski sistemi povezani sa neoimperijalnim intervencionističkim interesima vodećih zapadnih zemalja i njihovih zaljevskih saveznika koji sve vrijeme sirijskog sukoba, sa manjim ili većim intenzitetom i učinkovitošću, ovaj sukob pokušavaju predstaviti kao borbu dobra i zla,  slobode i tiranije, svijetla i mraka, te kao nadmetanje dobrih i loših momaka. (Gibson, 2015)

Više...

Saudijska „antiteroristička koalicija“

 Saeid Abedpour
Prije mjesec dana  Saudijska Arabija načinila je jedan novi korak objavljujući formiranje „koalicije za borbu protiv terorizma“. Koaliciju na čijem je čelu Saudijska Arabija čine 34 muslimanske zemlje: Jordan, Emirati, Pakistan, Bahrein, Bangladeš, Benin, Turska, Čad, Togo, Tunis, Džibuti, Senegal, Sudan, Sijera Leone, Somalija, Gabon, Gvineja, Palestina, Komori, Katar, Obala slonovače, Kuvajt, Liban, Libija, Maldivi, Mali, Malezija, Egipat, Maroko, Mauritanija, Niger, Nigerija i Jemen.

Više...

Nečasni rat protiv Sirije

Dr.Tim Anderson
Tekst koji je pred nama uvodno je poglavlje knjige Prljavi rat protiv Sirije, profesora Tima Andersona. Iako svaki rat sadrži puno neistina i prevara, rat u Siriji zasnovan je na masovnim dezinformacijama koje nikada do danas nismo sreli u ovom obimu. Britansko-australijski novinar Philip Knightley ukazao je na činjenicu da ratna propaganda tipično uključuje depresivno predvidiv oblik demonizacije neprijateljskog vođe, nakon toga, demonizira neprijateljski narod pričama o masakrima, stvarnim ili imaginarnim (Knightly 2001). Na ovakav način dobroćudni specijalista oftalmologije Bashar al Assad postao je novi ‘izvor zla’ u svijetu, i na taj način prema, konzistentnim medijskim prikazima, Sirijska vojska nije učinila ništa drugo sem ubijala civile pune četiri godine. Do današnjeg dana mnogi sirijski sukob promatraju kao građanski rat, narodnu pobunu, ili neku vrstu unutrašnjeg sektaškog sukoba. Ovi mitovi su višestruko postignuće i uspjeh velikih sila koje su tokom proteklih 15 godina provodile čitavu seriju operacija sa ciljem prevrata i nasilnih promjena režima u regionu Bliskog istoka, svaki od njih na bazi pogrešne izlike.

Više...

Vanjska politika i ontološka sigurnost Islamske Republike Iran

dr. Rouhollah Qaderi Kangavari
Islamskom revolucijom u Iranu uzdrman je i poremećen društveno-politički poredak dotad aktuelan u mnogim državama i uspostavljeni su novi odnosi. Poredak uspostavljen islamskom revolucijom suštinski se ralikovao od prethodnog. Sistem koji je srušen islamskom revolucijom bio je posve podređen zapadnom svijetu i težio je ka potpunoj vesternizaciji društva, želeći tako potisnuti domicilnu (islamsko-iransku) kulturu i način življenja. Islamskom revolucijom Iran je izašao iz orbite Zapada, Amerike napose, te, oslanjajući se na težnje za slobodom i nezavisnosti, u okvirima islamskog poretka okrenuo se preporodu potisnute domicilne kulture.
Ključne riječi: islam, međunarodni odnosi, načelo nafy-e sabil, tuđinska dominacija, ontološka sigurnost, Islamska Republika Iran

Više...

Nova svjetska realnost

Zlatko Dizdarević
Dominacija unipolarnosti u svjetskoj politici odlazi u prošlost, ma kako to izgledalo iz različitih interesnih uglova posmatranja. Čak bi se moglo kazati da ta promjena i ne dolazi polako i postupno, iako su se mnogi znaci ovog procesa naslućivali već nekoliko godina. Po mnogo čemu, prelomni momenat je direktni vojni ulazak Rusije u Siriju i nespremnost Zapada da na to odgovori onako kako bi to bilo uobičajeno u donedavnoj geostrateškoj realnosti na tim prostorima.  Ta nesposobnost Zapada da odreagira u skladu sa svojim  monocentrističkim željama i interesima nije, naravno, rezultat samo nove, ekskluzivno vojne realnosti. Ona je, prije svega, u novim pozicioniranjima svih drugih snaga i kapaciteta u svijetu, i njihovih interesa – ekonomskih, energetskih, trgovinskih, političkih...

Više...

Vjerski cionizam i njegova funkcija u vanjskoj politici Izraela

dr. Mehdi Ahuyi
Iako cionistički režim važi za sekularan, vjerski cionizam prerasta u najutjecajniju ideju kad je riječ o unutarnjoj i vanjskoj politici režima. Pozivajući se na „teoriju sekuritizacije“, u ovom tekstu pokušalo se ukazati na to kako vjerski cionizam, iako brojem javnih pristalica relativno mala tendencija unutar cionističkog pokreta, postaje, usljed krize identiteta u izraelskom društvu i slabosti režima da odgovori na neke izazove, zapažen diskurs koji stječe sve veću podršku javnosti. Upravo u tome, dobrim dijelom, i leže razlozi otpora Netanyahove vlade prema svakoj ideji Palestinske države, insistiranja na izgradnji novih doseljeničkih naselja i upotrebi nasilja protiv nezaštićenog naroda u Gazi.

Više...

Posljedice napada na Gazu u političkom ponašanju Palestinaca na okupiranim područjima

Dr. Hasan-Ali Ahmad Fešaraki i Tahere Goudrazi
Nova kriza i petedesetjednodnevna agresija na Gazu 2014. godine ne samo da predstavlja posebno osjetljiv momenat kad je riječ o oružanom otporu Palestinaca, već je imala itekakvog utjecaja i na profiliranje odnosa različitih država u regionu prema cionističkom režimu. U ovom tekstu nastoji se propitati utjecaj agresije na Gazu po identitet Palestinaca na prostorima okupiranim 1948. godine, te proanalizirati faze kroz koje je ta zajednica, sučeljena između palestinskog i izraelskog identiteta, prolazila u proteklom periodu. Kako bismo pružili odgovor na to pitanje, pokušalo se predstaviti osnovne značajke vjerskih,
jezičkih i nacionalnih simbola koji učestvuju u kreiranju identiteta tog dijela palestinskog naroda te kroz to iščitati njihov odnos prema cionističkoj državi i njenim institucijama.

Više...